Gazetari: Dr. Murati, faleminderit për gatishmërinë për të zgjeruar këtë temë. Le të hyjmë në detaje: Çfarë ndodh saktësisht brenda "kabinës" së radiologut kur kryhet një CT-Koronare? Si mundet një skaner të shohë një infarkt përpara se ai të ndodhë?

Dr. Murat Murati: Faleminderit juve. Kur pacienti shtrihet në aparatin e CT-së, ne po kryejmë një _CT Angiografi Koronare (CTA)_. Sfidat teknike këtu janë të mëdha: zemra lëviz vazhdimisht. Përmes sinkronizimit me EKG-në, skaneri shkrep imazhe vetëm në fazat e qeta të rrahjeve të zemrës.

Ajo që ne kërkojmë nuk është vetëm ngushtimi i arteries (stenoza), por përbërja e pllakës aterosklerotike. Pllakat kalcifike (të forta) janë të dukshme, por ato që na shqetësojnë më shumë janë "pllakat e buta" , të cilat kanë një densitet të ulët dhe janë shumë më të prirura për t'u çarë (rupturë). Kur një pllakë e tillë çahet, trupi e njeh si plagë dhe formon një tromb (mpiksje gjaku) mbi të, i cili bllokon papritur rrjedhën e gjakut. Kjo është "arta" e diagnostikimit: ne identifikojmë terrenin ku do të ndodhë katastrofa përpara se ajo të ndodhë.

Gazetari: Kemi dëgjuar shpesh për "Score-in e Kalciumit" (Calcium Scoring). A është e njëjta gjë me CT-Koronaren? Çfarë informacioni na jep ai?

Dr. Murat Murati: Pyetje shumë e saktë. Jo, nuk janë të njëjta. Calcium Scoring është një test shumë i shpejtë, pa kontrast dhe pa injeksione, që shërben si një "skaner i shpejtë" për të numëruar sasinë e kalciumit në arteriet e zemrës.

  • Calcium Score 0: Do të thotë se risku për një ngjarje kardiake në afat të shkurtër është jashtëzakonisht i ulët.
  • Calcium Score i lartë: Na tregon se procesi i aterosklerozës ka filluar.

Megjithatë, Calcium Score nuk na tregon nëse arteria është e ngushtuar apo jo. Ndërsa CT Angiografia (CTA), e cila kërkon kontrast, na tregon anatominë e plotë, lumenin e arteries dhe praninë e pllakave të buta. Calcium Score është hapi i parë i skriningut, ndërsa CTA është analiza e detajuar.

Gazetari: Përveç CT-së, ju përmendët Rezonancën Magnetike (MRI) dhe Ekokardiografinë me stres. Mund të na shpjegoni pse mjeku mund të zgjedhë njërën apo tjetrën në raste të ndryshme?

Dr. Murat Murati: Kardiologjia moderne nuk ka një "zgjidhje për të gjithë". Zgjedhja bëhet bazuar në profilin e pacientit:

1. Rezonanca Magnetike Kardiake (CMR): Kjo është "mikroskopi" i zemrës. Ajo është superiore sepse nuk përdor rrezatim dhe na jep detaje që asnjë metodë tjetër nuk i ofron. Për shembull, nëse një pacient ka pësuar një infarkt të heshtur në të kaluarën, MRI mund të na tregojë saktësisht se sa nga muskuli i zemrës është kthyer në "mbresë" (fibrozë) dhe sa është ende i gjallë (viabël). Kjo ndryshon rrënjësisht vendimin nëse pacienti duhet t'i nënshtrohet një operacioni apo jo. 2. Ekokardiografia me Stres (Stress Echo): Kjo është metoda jonë dinamike. Është ideale për pacientët që kanë simptoma si lodhje ose dhimbje gjoksi gjatë sforcimit. Ne e "lodhim" zemrën nën mbikëqyrje dhe shohim se si reagojnë muret e saj. Nëse një pjesë e zemrës ndalon së kontraktuari siç duhet kur rritet rrahja e zemrës, ne e dimë që aty ka një problem vaskular.

Gazetari: Një shqetësim që pacientët shprehin shpesh është rrezatimi nga CT-ja. A është vërtet i rrezikshëm ky ekspozim për dikë që ka nevojë për kontroll periodik?

Dr. Murat Murati: Ky është një mit që duhet demistifikuar. Skanerët e sotëm, veçanërisht ata me teknologji _Dual-Source_ ose _Photon-Counting_, kanë reduktuar dozën e rrezatimit në nivele minimale, shpesh të krahasueshme me dozën që marrim nga mjedisi natyror gjatë një viti.

Nëse peshojmë riskun: rreziku i neglizhimit të një sëmundjeje koronare të avancuar është mijëra herë më i madh se sa rreziku minimal nga një ekzaminim i vetëm CT. Ne gjithmonë ndjekim parimin ALARA (_As Low As Reasonably Achievable_), duke e optimizuar dozën për çdo pacient individual.

Gazetari: Dr. Murati, për ta përmbyllur, çfarë duhet të mbajnë mend pacientët që mendojnë se "janë mirë sepse nuk kanë dhimbje"?

Dr. Murat Murati: Mesazhi im është ky: Sëmundja kardiovaskulare është një "vrasës i heshtur". Infarkti i parë, në një përqindje të lartë të rasteve, është edhe i fundit për shumë njerëz. Imazheria moderne na jep mundësinë të ndalojmë sëmundjen përpara se ajo të shfaqë simptoma. Nëse jeni mbi 45-50 vjeç dhe keni faktorë risku (duhan, kolesterol, diabet, trashëgimi), mos prisni dhimbjen. Një vlerësim i thjeshtë me CT mund t'ju shpëtojë jetën duke na treguar se çfarë po ndodh realisht në "tubacionet" e zemrës suaj.