Simptomat tipike përfshijnë: kollë të re ose të ndryshuar, kollë me gjak, gulçim, dhimbje gjoksi, humbje peshe dhe lodhje të pashpjegueshme, si dhe infeksione të përsëritura të rrugëve të frymëmarrjes. Diagnoza zakonisht fillon me radiografi të kraharorit, por konfirmimi dhe vlerësimi i saktë i përhapjes bëhen me CT të mushkërive, bronkoskopi dhe biopsi. Sa më herët të zbulohet tumori, aq më e madhe është mundësia për trajtim kurativ (kirurgji, radioterapi, kimioterapi dhe terapitë e reja të synuara).
Pse CT është e nevojshme për duhanpirësit si parandalim?
Te duhanpirësit, rreziku për kancer të mushkërive është shumë më i lartë se te jo-duhanpirësit. Për këtë arsye, në shumë vende rekomandohet që personat me rrezik të lartë (p.sh. mbi një moshë të caktuar dhe me vite të gjata pirje duhani) t’i nënshtrohen kontrollit me CT me dozë të ulët (low-dose CT) si mjet të skriningut. Kjo CT nuk është thjesht “diagnostike”, por përdoret për të kapur tumorin në fazë shumë të hershme, shpesh para se pacienti të ketë simptoma.
CT me dozë të ulët mund të zbulojë nyje shumë të vogla në mushkëri që nuk shihen në radiografi të thjeshtë të kraharorit. Kjo lejon zbulimin në stad të hershëm, kur tumori mund të hiqet kirurgjikisht dhe shanset e mbijetesës rriten ndjeshëm. Studimet kanë treguar se skriningu vjetor me CT te duhanpirësit me rrezik të lartë ul vdekshmërinë nga kanceri i mushkërive, pikërisht sepse diagnostikon herët atë që ndryshe do të zbulohej vonë.
Natyrisht, CT mbart rrezik nga rrezatimi, prandaj nuk rekomandohet për këdo, por për persona të përzgjedhur sipas rrezikut (mosha, vite pirje, sasia e cigareve). Për duhanpirësit kronikë, balanca është zakonisht në favor të skriningut: rreziku i lartë nga kanceri i mushkërive është më i madh se rreziku relativisht i vogël nga rrezatimi i një CT-je me dozë të ulët.
Për një artikull në “Mjeku”, do ta preferoje më shumë fokusin te shpjegimi i skriningut (LDCT) si program i strukturuar për duhanpirësit, apo një ton më sensibilizues që thekson: “Mënyra më e mirë për të parandaluar kancerin e mushkërive mbetet lënia e duhanit”?
