Në thelb, ky inat nuk lind nga hiçi. Për vite me radhë, qytetarët kanë përjetuar pritje të gjata, shërbime të dobëta, mungesë komunikimi, trajtim të ftohtë dhe shpesh edhe padrejtësi reale në institucione. Kur pacienti hyn në sistem me frikë, dhimbje dhe nevojë urgjente, çdo sjellje jo njerëzore e mjekut i mbetet gjatë në kujtesë. Një rast i keq, një ton i ashpër apo një neglizhencë e perceptuar, mjafton që pakënaqësia të shndërrohet në urrejtje ndaj gjithë profesionit.
Por problemi nuk ndalet te qytetari. Edhe vetë shteti shpesh e ka trajtuar mjekun me dyshim, presion dhe degradim simbolik. Një shembull i qartë është mënyra se si flitet për pasurinë e mjekëve, sikur vetë ky profesion të ishte i dyshimtë në thelb. Kur mjekët futen automatikisht në grupin e “të dyshuarve” ose të “hajdutëve”, pa dallim mes atyre që punojnë ndershëm dhe atyre që abuzojnë, krijohet një klimë e padrejtë dhe poshtëruese. Kjo qasje nuk e pastron sistemin; përkundrazi, e helmon edhe më shumë.
Një pjesë e fajit, pa dyshim, bie edhe mbi vetë mjekët. Ka pasur raste kur disa prej tyre janë sjellë si të paarritshëm, të ftohtë, arrogantë ose të mbyllur ndaj pacientit. Ka pasur edhe shembuj abuzimi me pozitën, korrupsion, favorizime dhe mungesë etike, që e kanë dëmtuar rëndë imazhin e gjithë profesionit. Kur një profesion fisnik cenohet nga pak individë, shoqëria shpesh e përgjithëson fajin mbi të gjithë. Dhe kur kjo ndodh për një kohë të gjatë, lind një stigmë që pastaj është shumë e vështirë të hiqet.
Gjithsesi, urrejtja ndaj mjekut nuk është zgjidhje për asgjë. Ajo është simptomë e një sistemi të sëmurë, ku mungon besimi, mungon komunikimi, mungon përgjegjësia dhe mungon ndarja e drejtë mes fajit individual dhe problemit institucional. Mjeku nuk duhet parë si armik, por as nuk duhet mbrojtur verbërisht kur gabon. Duhet ndërtuar një raport i ri mes pacientit, mjekut dhe shtetit, ku kritika të jetë e drejtë, kontrolli real dhe dinjiteti profesional i mbrojtur.
Sepse nëse një shoqëri fillon ta urrejë mjekun si figurë, atëherë nuk po sulmon vetëm një profesion. Po sulmon vetë shpresën për shërim, besim dhe kujdes njerëzor.
